Airteagal 106 de Rialachán (AE) 2024/1689 — Leasuithe ar Threoir (AE) 2016/797. Téacs oifigiúil, léirmhíniú praiticiúil, príomhoibleagáidí agus impleachtaí comhlíonta.
Achoimre ar an Téacs Oifigiúil
Leasaíonn Airteagal 106 de Rialachán (AE) 2024/1689 (Gníomh AI an AE) Treoir (AE) 2016/797 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le hidir-inoibritheacht chóras iarnróid laistigh den Aontas Eorpach. Cuireann an leasú tagairtí agus forálacha atá ailínithe le Gníomh AI isteach sa chreat idir-inoibritheachta iarnróid, ag áirithiú go bhfeidhmíonn an dá ionstraim dhlíthiúla go comhsheasmhach nuair a bhíonn córais AI á n-imscaradh sa chuid iarnróid.
Is é príomhchuspóir Airteagal 106 ná ailíniú reachtach: rialaíonn Treoir 2016/797 na coinníollacha faoina bhféadfar fo-chórais iarnróid agus comhpháirteanna idir-inoibritheachta a chur in úsáid ar fud an AE, lena n-áirítear measúnuithe sábháilteachta agus ról comhlachtaí fógartha. Nuair a bhíonn córais AI mar chuid de na fo-chórais iarnróid sin nó de chomhpháirteanna idir-inoibritheachta — go háirithe i bhfeidhmeanna atá ríthábhachtach do shábháilteacht mar rialú traenacha, comharthaíocht, nó tiomáint uathoibrithe — áirithíonn an leasú go ndéantar na hoibleagáidí measúnaithe comhlíonta agus maoirseachta arna dtabhairt isteach ag Gníomh AI a chomhtháthú sa struchtúr rialúcháin iarnróid atá ann cheana seachas feidhmiú go comhthreomhar gan comhordú.
Baineann Airteagal 106 le Teideal XIII (Forálacha Deiridh), ina bhfuil sraith leasuithe iarmhartacha ar reachtaíocht earnálach AE nach mór a nuashonrú chun oibleagáidí nua Ghníomh AI a léiriú. Ní sheasann sé ina aonar mar chaibidil comhlíonta substainteach ach áirithíonn sé go dtugtar creat dlíthiúil réamhreachtach an earnáil iarnróid i gcomhsheasmhacht le hailtireacht rialúcháin chothrománach AI arna bhunú ag Rialachán (AE) 2024/1689.
Cad a Chiallaíonn Sé Seo go Praiticiúil
Do eagraíochtaí ag oibriú san earnáil iarnróid, tá dhá iarmhairt phraiticiúla ag Airteagal 106 nach mór d'fhoirne comhlíonta cuntas a thabhairt orthu ag an am céanna.
Ar an gcéad dul síos, ní mór aon chóras AI atá comhtháite i bhfo-chóras iarnróid nó i gcomhpháirt idir-inoibritheachta atá faoi réir Threoir 2016/797 cheana féin a mheasúnú i gcoinne ceanglais idir-inoibritheachta iarnróid araon agus, i gcás inarb infheidhme, ceanglais chórais AI ardriosca Ghníomh AI an AE. Tá córais AI a bhfuil baint acu le rialú traenacha, oibriú uathoibríoch traenacha, monatóireacht bonneagair, nó feidhmeanna cothabhála atá ríthábhachtach do shábháilteacht ina n-iarrthóirí láidre le haghaidh aicmiú mar chórais AI ardriosca faoi Iarscríbhinn I, Alt 3, de Ghníomh AI (AI san iompar). Ciallaíonn sé seo go bhfuil nósanna imeachta measúnaithe comhlíonta faoin dá réimeas infheidhme, agus ní mór d'fhoirne comhlíonta léarscáiliú a dhéanamh ar an gcaoi a n-idirghníomhaíonn an dá mheasúnú, cé acu comhlacht fógartha nó comhlacht measúnaithe comhlíonta atá inniúil, agus conas is féidir ceanglais doiciméadúcháin theicniúil a chomhchuibhiú.
Ar an dara dul síos, ní mór d'údaráis náisiúnta sábháilteachta atá freagrach as maoirseacht comhlíonta le Treoir 2016/797 comhordú le húdaráis náisiúnta inniúla ainmnithe faoi Airteagal 70 de Ghníomh AI an AE. Cruthaíonn Airteagal 106 an bunús dlí don chomhordú seo trí thagairtí Ghníomh AI a chuimsiú sa treoir iarnróid, ach níor cheart d'eagraíochtaí fanacht go mbunóidh údaráis náisiúnta prótacail chomhordaithe roimh ghníomhú. Moltar rannpháirtíocht réamhghníomhach leis an údarás sábháilteachta iarnróid agus le húdarás maoirseachta margaidh AI araon.
Go praiticiúil, ba cheart d'iompróirí iarnróid agus do bhainisteoirí bonneagair iniúchadh a dhéanamh ar a n-imscaradh AI, aithint cé na córais a thagann faoi raon feidhme Threoir 2016/797 agus Ghníomh AI an AE araon, agus próisis doiciméadúcháin comhdhoiciméadúcháin dúbailte a thionscnamh chomh luath agus is féidir.
Príomhoibleagáidí
- Measúnú comhlíonta dhá-réimeas: ní mór do chórais AI a bhfuil siad mar chuid de fho-chórais iarnróid nó de chomhpháirteanna idir-inoibritheachta sásamh a thabhairt do nósanna imeachta measúnaithe comhlíonta faoi Threoir 2016/797 araon agus, nuair a aicmítear iad mar ardriosca, do cheanglais Chaibidil III de Ghníomh AI an AE.
- Rannpháirtíocht mhaoirseachta chomhordaithe: ní mór d'oibreoirí rannpháirteacht a dhéanamh le húdaráis náisiúnta sábháilteachta iarnróid agus le húdaráis maoirseachta margaidh Ghníomh AI araon nuair a bhíonn córais AI á n-imscaradh i bhfeidhmeanna iarnróid atá ríthábhachtach do shábháilteacht.
- Ailíniú doiciméadúcháin theicniúil: ní mór do sholáthraithe agus d'imscaróirí a áirithiú go bhfuil doiciméadúchán teicniúil ullmhaithe faoi Airteagal 11 de Ghníomh AI an AE agus na comhaid theicniúla riachtanacha faoi Threoir 2016/797 comhsheasmhach lena chéile agus ag tagairt dá chéile.
- Fíorú inniúlachta comhlachta fógartha: ní mór d'eagraíochtaí fíorú a dhéanamh go bhfuil inniúlacht agus ainmniú ag comhlachtaí measúnaithe comhlíonta údaraithe faoi Threoir 2016/797 chun comhpháirteanna a bhaineann le AI a mheasúnú, nó a aithint an gá comhlachtaí fógartha Ghníomh AI ar leith a bheith páirteach.
- Oibleagáidí monatóireachta leanúnaí: tá córais AI ardriosca a imscartar in oibríochtaí iarnróid faoi réir oibleagáidí monatóireachta iar-mhargadh agus tuairiscithe teagmhas de Ghníomh AI an AE (Airteagail 72–73), nach mór a chomhtháthú i gcórais bhainistíochta sábháilteachta iarnróid atá ann cheana.
- Faire reachtach: Toisc go leasaíonn Airteagal 106 Treoir 2016/797 seachas oibleagáidí seasmhachta a chruthú, ní mór d'eagraíochtaí bearta cur chun feidhme agus treoir arna n-eisiúint faoin treoir sin a rianú de réir mar a fhorbraíonn sí tar éis leasaithe.
Gaol le hAirteagail Eile
Ní mór Airteagal 106 a léamh in éineacht le forálacha substainteacha chórais AI ardriosca de Ghníomh AI an AE, go háirithe Airteagail 9 go 17 (bainistíocht riosca, rialachas sonraí, doiciméadúchán teicniúil, trédhearcacht, maoirseacht daonna, cruinneas agus rólmhaireacht), agus Airteagal 43 (nósanna imeachta measúnaithe comhlíonta do chórais ardriosca). Iarscríbhinn I, Alt 3, de Ghníomh AI, a liostaíonn córais AI san iompar mar chatagóir ardriosca, is é an príomhgheata aicmiúcháin le haghaidh imscaradh AI iarnróid a dtéann Airteagal 106 i bhfeidhm orthu.
Laistigh de Theideal XIII, suíonn Airteagal 106 in aice le hAirteagail 102 go 113, a leasaíonn go comhchoiteann raon treorach agus rialachán earnálach AE chun comhsheasmhacht a áirithiú le creat cothrománach Ghníomh AI. Tá Airteagal 97 (athbhreithniú agus leasuithe ar Iarscríbhinní) agus Airteagal 98 (feidhmiú tarmligin) ábhartha chun a thuiscint conas a d'fhéadfadh liostaí aicmiúcháin Iarscríbhinn I — agus dá bhrí sin raon tionchair phraiticiúil Airteagal 106 — forbairt le himeacht ama. Sainmhíníonn Airteagal 70 (ainmniú údarás náisiúnta inniúla) an ailtireacht mhaoirseachta a bhíonn Airteagal 106 ag brath uirthi go hintuigthe le haghaidh comhordú forfheidhmithe le comhlachtaí sábháilteachta iarnróid.
Amlíne Comhlíonta
Tháinig Airteagal 106 i bhfeidhm an 1 Lúnasa 2024, an dáta a tháinig Rialachán (AE) 2024/1689 i bhfeidhm, mar a foilsíodh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh an 12 Iúil 2024. Mar sin féin, leanann a thionchar praiticiúil sceideal feidhme céimnithe an leathan Ghníomh AI an AE:
- 2 Feabhra 2025 — Tháinig cleachtais AI toirmiscthe (Airteagal 5) infheidhme. Ba cheart go mbeadh oibreoirí iarnróid tar éis measúnú a dhéanamh faoin dáta seo cé acu an raibh aon imscaradh AI sa chuid iarnróid ag tairseach toirmisc.
- 2 Lúnasa 2025 — Tháinig oibleagáidí múnla AI ilchuspóireacha agus forálacha rialachais infheidhme. Ní mór do chórais AI iarnróid a úsáideann múnlaí AI ilchuspóireacha mar chomhpháirteanna comhlíonadh ón dáta seo.
- 2 Lúnasa 2026 — Ní mór do chórais AI ardriosca atá liostaithe in Iarscríbhinn I (lena n-áirítear comhpháirteanna sábháilteachta atá cumhdaithe ag reachtaíocht chomhchuibhithe Aontais atá ann cheana mar Threoir 2016/797) comhlíonadh le hoibleagáidí Chaibidil III, le maolú ar chórais áirithe atá cumhdaithe ag an aistriú sínte.
- 2 Lúnasa 2027 — Spriocdháta deiridh do chórais AI ardriosca a cuireadh ar an margadh cheana féin roimh an 2 Lúnasa 2026 le tabhairt isteach i gcomhlíonadh nuair a rinneadh athruithe suntasacha orthu, agus an spriocdháta is déanaí do chuid mhór de na forálacha idirthréimhseacha ardriosca atá fanta.
Ba cheart d'eagraíochtaí earnáil iarnróid Lúnasa 2026 a mheas mar a bpríomhspriocdháta comhlíonta docht do chórais AI a dtéann leasuithe Airteagal 106 i bhfeidhm orthu, agus ba cheart go mbeadh próisis measúnaithe comhlíonta ag dul ar aghaidh go maith faoi dheireadh 2025.
Official AI Act Compliance Deadline Calendar
Updated · Sources: Regulation (EU) 2024/1689 and the 2026 Digital Omnibus on AI.
| Obligation | Applies to | Original date | New date | Status | Countdown | Legal basis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prohibited Practices (Art. 5) | All providers and deployers | active | — | AI Act Art. 5 | ||
| GPAI Rules (Chapter 5) | GPAI model providers | active | — | AI Act Art. 51-56 | ||
| AI-Generated Content Marking | Providers of generative GPAI systems | active | — | AI Act Art. 50(2) | ||
| Regulatory Sandboxes | National competent authorities | active | — | AI Act Art. 57 | ||
| High-risk AI — Annex III (standalone) | Providers of standalone Annex III systems | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(2) | ||
| High-risk AI — Annex I (embedded) | AI embedded in Annex I regulated products | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(1) |
⬇ Download JSON · CC BY 4.0
AI Act meets DORA and NIS2
Is your organisation subject to both the AI Act and DORA? The two regulations intersect on the operational resilience of financial AI systems. Our sister site regulation-dora.eu covers DORA in depth — including what the AI Act adds on top of an existing DORA programme.
The AI Act for financial institutions ↗ Explore regulation-dora.eu ↗Frequently Asked Questions
Leasaíonn Airteagal 106 Treoir (AE) 2016/797 maidir le hidir-inoibritheacht chóras iarnróid laistigh den Aontas Eorpach, ag cur isteach go sonrach cúrsaí sábháilteachta a bhaineann le AI sa chreat rialúcháin iarnróid atá ann cheana féin chun comhsheasmhacht a áirithiú le Rialachán (AE) 2024/1689.
Téann Airteagal 106 i bhfeidhm go príomha ar ghnóthais iarnróid, bainisteoirí bonneagair, eintitis atá freagrach as cothabháil, agus údaráis náisiúnta sábháilteachta ag oibriú faoi raon feidhme Threoir (AE) 2016/797, go háirithe nuair a bhíonn córais AI á n-imscaradh i bhfeidhmchláir iarnróid atá ríthábhachtach do shábháilteacht.
Féadfaidh córais AI a úsáidtear in oibríochtaí iarnróid a thagann faoi raon feidhme Threoir 2016/797 — mar shampla iad siúd a bhfuil baint acu le rialú traenacha, bainistíocht bonneagair, nó comharthaíocht sábháilteachta — cáiliú freisin mar chórais AI ardriosca faoi Iarscríbhinn I de Ghníomh AI an AE, ag gníomhachtú oibleagáidí an dá réimeas ag an am céanna.
Tháinig Airteagal 106 i bhfeidhm an 1 Lúnasa 2024 mar chuid de Rialachán (AE) 2024/1689. Ailíníonn na hoibleagáidí substainteacha a ghníomhachtaíonn sé trí Threoir 2016/797 leasaithe le sceideal feidhme leathan Ghníomh AI an AE, le forálacha ardriosca ag éirí go hiomlán infheidhme ó Lúnasa 2027 do chuid mhór córas.
Stay ahead of AI Act changes
Get compliance alerts when deadlines or obligations change.
No spam. One-click unsubscribe.
Take compliance further with the AI Act Academy
Templates, training modules, and live Q&A — everything needed to implement AI Act compliance.