Airteagal 71 de Rialachán (AE) 2024/1689 — Bunachar sonraí AE do chórais AI ardriosca. Téacs oifigiúil, léiriú praiticiúil, príomhoibleagáidí agus impleachtaí comhlíontachta.
Achoimre ar an Téacs Oifigiúil
Bunaíonn Airteagal 71 de Rialachán (AE) 2024/1689 bunachar sonraí AE do chórais AI ardriosca, ag cur an fhreagrachta as a bhunú agus a chothabháil ar an gCoimisiún Eorpach. Tá an bunachar sonraí deartha chun feidhmiú mar stór lárnach, inrochtana go poiblí a mhéadaíonn trédhearcacht maidir le córais AI ardriosca sula gcuirtear ar mhargadh an AE iad nó sula gcuirtear i seirbhís iad.
Faoi Airteagal 71, ceanglaítear ar sholáthróirí córais AI ardriosca a thagann faoi raon feidhme Annex III a gcórais a chlárú sa bhunachar sonraí roimh chur ar an margadh nó cur i seirbhís. I gcásanna sonracha, tá imscaróirí córais Annex III faoi réir ceanglais chlárúcháin freisin. Tá an fhaisnéis atá le cur isteach sainmhínithe in Annex VIII agus clúdaíonn sí sonraí aitheantais agus teicniúla riachtanacha den chóras, a chuspóir beartaithe, an cur chuige measúnaithe comhréireachta a glacadh, agus tagairtí don Dhearbhú Comhréireachta AE.
Bunaíonn an tAirteagal dhá rannóg ar leith laistigh den bhunachar sonraí: rannóg inrochtana go poiblí don mhóramh de chórais AI ardriosca, agus rannóg srianta inrochtana d'údaráis mhaoirseachta margaidh ábhartha amháin, don Choimisiún, agus don Oifig AI, a chlúdaíonn córais arna n-imscaradh ag údaráis phoiblí i réimsí íogaire amhail forfheidhmiú dlí, bainistíocht teorann, inimirce, agus tearmann. Cothromáionn an struchtúr dhá riocht seo an leas poiblí i dtrédhearcacht i gcoinne imní rúndachta dlisteanaí i n-oibríochtaí íogaire den earnáil phoiblí. Tá de chúram ar an gCoimisiún a chinntiú go bhfuil an bunachar sonraí feidhmiúil, éasca le húsáid, agus idir-inoibritheach le cláranna ábhartha eile ar leibhéal náisiúnta agus AE.
Cad a Chiallaíonn Sé Seo Go Praiticiúil
I gcás soláthróirí córais AI ardriosca arna gclúdach ag Annex III, is é an toradh praiticiúil is práinní ó Airteagal 71 an chéim chlárúcháin éigeantach a chaithfear a chomhlíonadh sula ndéanfar aon imscaradh tráchtála nó oibríochtúil. Ní machnaimh iariarrata é an clárúchán — is oibleagáid gheatairí é a chaithfear a shásamh roimh iontrail sa mhargadh, rud a chiallaíonn gur gá próisis chomhlíontachta a struchtúrú chun clárúchán a chomhlíonadh mar chuid den seicliosta réamh-sheoladh.
Caithfidh soláthróirí cuntas a chruthú ar ardán bhunachair sonraí an AE arna bhainistiú ag an gCoimisiún agus an fhaisnéis fhorordaithe in Annex VIII a chur isteach. Áirítear leis seo cur síos struchtúrtha ar an gcóras AI, a chuspóir beartaithe, an nós imeachta measúnaithe comhréireachta a leanadh, tagairt don Dhearbhú Comhréireachta AE agus, más infheidhme, an deimhniú scrúdaithe cineáil AE arna eisiúint ag comhlacht fógartha. Tá tagairtí plean monatóireachta iarmhargaidh ag teastáil freisin.
Mar shampla, ní mór do sholáthróir a fhorbraíonn uirlis scagtha CV cumhachtaithe ag AI a úsáidtear i gceapadh foirne (catagóir Annex III, Teideal IV) an córas a chlárú sa rannóg phoiblí den bhunachar sonraí sula gcuirtear ar fáil é d'ranna acmhainní daonna ar fud bhallstáit AE. Os a choinne sin, d'fhorchoimeádfadh fórsa póilíní náisiúnta a imscarann córas AI le haghaidh aithint aghaidhe fíor-ama in áiteanna poiblí sa rannóg srianta, le rochtain teoranta d'údaráis mhaoirseachta.
Ní mór d'imscaróirí córais AI ardriosca Annex III áirithe — go háirithe iad siúd ag oibriú san earnáil phoiblí nó ag imscaradh córas a bhfuil tionchar suntasach ag baint leo ar an tsochaí — a fhíorú freisin go bhfuil na córais a chuireann siad i seirbhís cláraithe go cuí agus b'fhéidir go bhfuil dualgais chlárúcháin fhorlíontacha orthu féin ag brath ar an gcatagóir córais. Ba cheart d'eagraíochtaí a bpunanna AI a mhapáil in gcoinne catagóirí Annex III agus sreabhannaí oibre clárúcháin a thógáil isteach ina nósanna imeachta rialachais AI níos leithne.
Príomhoibleagáidí
- Clárúchán soláthróra roimh chur ar an margadh: Ní mór do sholáthróirí córais AI ardriosca Annex III an córas a chlárú sa bhunachar sonraí AE sula gcuirtear ar an margadh é nó sula gcuirtear i seirbhís é laistigh den AE.
- Cur isteach faisnéise Annex VIII: Éilíonn clárúchán cur isteach iomlán agus cruinn gach réimse faisnéise forordaithe in Annex VIII, lena n-áirítear cur síos ar an gcóras, cuspóir beartaithe, sonraí measúnaithe comhréireachta, agus tagairtí dearbhaithe comhréireachta.
- Clárúchán imscaróra i gcásanna sonraithe: Tá imscaróirí córais AI ardriosca Annex III áirithe (go háirithe imscaróirí earnáil poiblí) faoi n-a n-oibleagáidí clárúcháin féin agus ní mór dóibh an fhaisnéis ábhartha a iontráil roimh chur an chórais i seirbhís.
- Clárúchán rannóige sriantaí do réimsí íogaire: Ní mór córais AI a úsáideann údaráis phoiblí in forfheidhmiú dlí, rialú teorann, inimirce, agus tearmann a chlárú sa rannóg srianta, neamhphoiblí den bhunachar sonraí seachas sa rannóg ghinearálta poiblí, le rochtain á rialú dá réir.
- Faisnéis chlárúcháin a choinneáil cothrom le dáta: Ní mór do sholáthróirí agus imscaróirí a chinntiú go bhfanann faisnéis chláraithe cruinn agus reatha ar feadh shaolré an chórais, ag nuashonrú iontrálacha nuair a tharlaíonn athruithe ábhartha (m.sh., modhnuithe substainteacha a spreagann measúnú comhréireachta nua).
- Cothabháil agus idir-inoibritheacht an Choimisiúin: Tá oibleagáid ar an gCoimisiún Eorpach an bunachar sonraí a bhunú, a chothabháil, agus a choinneáil oibríochtúil, éasca le húsáid, agus idir-inoibritheach le cláranna ábhartha eile, ag cinntiú a inrochtaineachta fadtéarmacha don phobal agus d'údaráis inniúla.
Gaol le hAirteagail Eile
Feidhmíonn Airteagal 71 mar an ionstraim phraiticiúil trína ndéantar na hoibleagáidí doiciméadachta agus trédhearcachta arna mbunú in áiteanna eile sa Rialachán infheicthe go poiblí. Nascann sé go dlúth le hAirteagal 48 (Dearbhú Comhréireachta AE) agus Airteagal 47 (ionadaithe údaraithe), ós rud é gurb é tagairt an dearbhaithe comhréireachta réimse bunachair sonraí éigeantach. Beathraíonn na nósanna imeachta measúnaithe comhréireachta leagtha amach in Airteagail 43 agus 44 go díreach isteach sa mhéid a chaithfidh soláthróirí a nochtadh ag clárúchán.
Oibríonn Airteagal 71 freisin i gcomhpháirt le hAirteagal 49 (oibleagáidí clárúcháin mar airteagal ar leith i dTeideal VI), a thrasghabhann tagairt don bhunachar sonraí mar mheicníocht chun na dualgais sin a chomhlíonadh. Tá ceanglais faisnéise Annex VIII doscartha ó na hoibleagáidí doiciméadachta teicniúla in Annex IV (Airteagail 11 agus 12). Le haghaidh maoirseachta iarmhargaidh, tacaíonn Airteagal 71 leis an gcreat faireachais margaidh in Airteagail 74 agus 75, ós rud é gur féidir le húdaráis náisiúnta agus leis an Oifig AI iontrálacha bunachair sonraí a úsáid mar phointe tosaigh do ghníomhaíochtaí monatóireachta agus forfheidhmithe. Ar deireadh, rialaíonn Airteagal 78 (rúndacht) an chaoi ar cheart faisnéis íogaire a chuirtear isteach sa bhunachar sonraí, go háirithe sa rannóg srianta, a láimhseáil ag údaráis inniúla.
Amlíne Comhlíontachta
Tháinig Acht AE um AI i bhfeidhm an 1 Lúnasa 2024, ag spreagadh an sceidil iarratais céimnitheach leagtha amach in Airteagal 113.
- 1 Lúnasa 2024 — Tagann an Rialachán i bhfeidhm; tosaíonn an Coimisiún ar obair ullmhúcháin chun bonneagar bunachair sonraí an AE a bhunú.
- 2 Feabhra 2025 — Bíonn cleachtais AI thoirmiscthe (Airteagal 5) infheidhme; níl oibleagáidí clárúcháin Airteagal 71 gníomhach fós.
- 2 Lúnasa 2025 — Bíonn oibleagáidí múnlaí GPAI agus forálacha rialachais (Teideal III, Caibidil III agus Teideal V) infheidhme; níl bunachar sonraí Airteagal 71 fós oibríochtúil do na catagóirí seo.
- 2 Lúnasa 2026 — Bíonn oibleagáidí clárúcháin Airteagal 71 infheidhme do sholáthróirí agus imscaróirí córais AI ardriosca Annex III (eisíodh iad siúd atá clúdaithe cheana ag reachtaíocht chomhchuibhithe Aontais atá liostaithe in Annex I). Is é seo an príomhdháta gníomhachtaithe don bhunachar sonraí AE don mhóramh de chórais laistigh de raon feidhme.
- 2 Lúnasa 2027 — Ní mór do chórais AI ardriosca arna gclúdach ag reachtaíocht sábháilteachta táirgí Annex I (m.sh., feistí leighis, innealra) a bhí ar an margadh cheana roimh 2 Lúnasa 2024 géilleadh do gach oibleagáid is infheidhme lena n-áirítear clárúchán, ar choinníoll gur chuaigh siad faoi mhodhnú substainteach.
Ba cheart d'eagraíochtaí a bhíonn ag forbairt nó ag imscaradh córais AI Annex III an spriocdháta Lúnasa 2026 a chaitheamh mar an sprioc oibríochtúil dhaingean le haghaidh ullmhacht chlárúcháin bunachair sonraí, ag tógáil sreabhannaí oibre clárúcháin isteach ina gcláir chomhlíontachta i bhfad roimh ré.
Official AI Act Compliance Deadline Calendar
Updated · Sources: Regulation (EU) 2024/1689 and the 2026 Digital Omnibus on AI.
| Obligation | Applies to | Original date | New date | Status | Countdown | Legal basis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prohibited Practices (Art. 5) | All providers and deployers | active | — | AI Act Art. 5 | ||
| GPAI Rules (Chapter 5) | GPAI model providers | active | — | AI Act Art. 51-56 | ||
| AI-Generated Content Marking | Providers of generative GPAI systems | active | — | AI Act Art. 50(2) | ||
| Regulatory Sandboxes | National competent authorities | active | — | AI Act Art. 57 | ||
| High-risk AI — Annex III (standalone) | Providers of standalone Annex III systems | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(2) | ||
| High-risk AI — Annex I (embedded) | AI embedded in Annex I regulated products | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(1) |
⬇ Download JSON · CC BY 4.0
AI Act meets DORA and NIS2
Is your organisation subject to both the AI Act and DORA? The two regulations intersect on the operational resilience of financial AI systems. Our sister site regulation-dora.eu covers DORA in depth — including what the AI Act adds on top of an existing DORA programme.
The AI Act for financial institutions ↗ Explore regulation-dora.eu ↗Frequently Asked Questions
Ceanglaíonn Airteagal 71 ar an gCoimisiún Eorpach bunachar sonraí inrochtana go poiblí ar fud an AE a bhunú agus a chothabháil ina bhfuil faisnéis faoi chórais AI ardriosca a chlárúnn soláthróirí agus imscaróirí sula gcuirtear ar an margadh iad nó sula gcuirtear i seirbhís iad. Bainistíonn an Coimisiún an bunachar sonraí agus tá sé beartaithe trédhearcacht agus maoirseacht phoiblí a mhéadú ar imscaradh AI ardriosca ar fud an AE.
Ní mór do sholáthróirí córais AI ardriosca atá liostaithe in Annex III (le heisceachtaí áirithe, go háirithe córais forfheidhmithe dlí, imirce, agus tearmainn a chuirtear isteach i rannóg srianta) clárú sula gcuirtear a gcórais ar an margadh nó sula gcuirtear i seirbhís iad. Tá oibleagáidí clárúcháin freisin ar imscaróirí córais áirithe Annex III nuair a shonraítear amhlaidh.
Ní mór do chláritheoirí faisnéis a sholáthar mar a shonraítear in Annex VIII den Rialachán, lena n-áirítear ainm agus sonraí teagmhála an tsoláthróra, cur síos ar an gcóras AI, a chuspóir beartaithe, an nós imeachta measúnaithe comhréireachta a leanadh, tagairt d'Dhearbhú Comhréireachta AE, agus sonraí monatóireachta iarmhargaidh, i measc réimsí eile forordaithe.
Tá, tá an bunachar sonraí inrochtana go poiblí don mhóramh mór de chlárúcháin. Mar sin féin, tá rannóg srianta, neamhphoiblí ann do chórais AI ardriosca a úsáideann údaráis phoiblí i réimsí amhail forfheidhmiú dlí, rialú teorann, inimirce, agus tearmann, nuair a d'fhéadfadh nochtadh poiblí slándáil oibríochtúil nó imscrúduithe íogaire a chur i mbaol.
Tá oibleagáidí clárúcháin faoi Airteagal 71 do chórais AI ardriosca Annex III (seachas iad siúd i gcomhthéacsanna forfheidhmithe dlí, imirce, agus tearmainn) infheidhme ón 2 Lúnasa 2026. Leanann córais faoi Annex I (reachtaíocht sábháilteachta táirgí) amlíne ar leith ceangailte le spriocdhátaí reachtaíochta earnálaí ábhartha.
Stay ahead of AI Act changes
Get compliance alerts when deadlines or obligations change.
No spam. One-click unsubscribe.
Take compliance further with the AI Act Academy
Templates, training modules, and live Q&A — everything needed to implement AI Act compliance.