Airteagal 22 de Rialachán (AE) 2024/1689 — Ionadaithe údaraithe soláthraithe atá bunaithe lasmuigh den Aontas. Téacs oifigiúil, léiriú praiticiúil, príomhoibleagáidí agus impleachtaí comhlíontachta.
Achoimre ar an Téacs Oifigiúil
Bunaíonn Airteagal 22 de Rialachán (AE) 2024/1689 sásra géata éigeantach do sholáthraithe córas AI ardriosca agus samhlacha AI ilchuspóireacha atá bunaithe i dtríú tíortha ach a chuireann na córais nó na samhlacha sin ar mhargadh an Aontais nó a chuireann i seirbhís laistigh den Aontas iad.
Ní mór do sholáthraithe den sórt sin, roimh a gcóras AI nó samhail GPAI a chur ar fáil san AE, ionadaí údaraithe atá bunaithe san Aontas a ainmniú — trí mhainní i scríbhinn. Ní mór don mhainní an t-ionadaí sin a chumhachtú chun sraith shainithe tascanna a dhéanamh in ainm an tsoláthraí: fíorú go ndearnadh dearbhú comhréireachta AE agus an doiciméadú teicniúil riachtanach i gceart; clárú a chinntiú sa bhunachar sonraí AE dá dtagraítear in Airteagal 71; agus gníomhú mar an t-aon phointe teagmhála inaitheanta d'Oifig AI agus d'údaráis inniúla náisiúnta ar gach ábhar a bhaineann le comhlíontacht leis an Rialachán.
Ní mór an t-ionadaí údaraithe a áireamh sa fhaisnéis chlárúcháin éigeantaí agus ní mór dó rochtain a bheith aige ar dhóthain doiciméadú chun a chumasú chun a oibleagáidí a chomhlíonadh. Oibríonn an t-ionadaí faoi dhualgais leanúnacha comhair le húdaráis inniúla agus chun an soláthraí a chur ar an eolas láithreach faoi aon riosca nó neamh-chomhlíontacht arna haithint. Go tábhachtach, ní fhaoiseamh an soláthraí tríú tír ó a oibleagáidí féin faoin Rialachán trí cheapadh ionadaí údaraithe; iompraíonn an dá pháirtí freagrachtaí ar leith, agus éiríonn dliteanas don ionadaí go sonrach ó na tascanna a chuirtear i leith an mhainní.
Cad a Chiallaíonn Sé Seo i nDáiríre
Feidhmíonn Airteagal 22 mar choibhéis Acht AI an AE do na coincheapa "duine freagrach" nó "ionadaí údaraithe" atá comh-eolach cheana ó reachtaíocht sábháilteachta táirgí mar an Rialachán maidir le Fearais Leighis agus an Rialachán maidir le Sábháilteacht Ghinearálta Táirgí. Tá an éifeacht phraiticiúil aige a chinntiú go bhfuil eintiteas inaitheanta go dlíthiúil le láithreacht fhisiciúil taobh istigh den AE i gcónaí inrochtana ag rialálaithe, beag beann ar cá bhfuil ceanncheathrú fhorbróir an chórais AI.
Cé a bhfuil tionchar air. Ní mór d'aon chuideachta neamh-AE — cibé acu forbróir samhail bunaidh atá bunaithe sna SA, gnólacht bogearraí róbataic atá bunaithe i Singeapór, nó díoltóir HR-tech atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe — a thairgeann córas AI ardriosca nó samhail GPAI do chustaiméirí, imscaróirí nó úsáideoirí AE an struchtúr seo a chur i bhfeidhm. Áirítear leis seo cuideachtaí a dháileann trí athdhíoltóirí AE nó tríd an margadh scamaill: nascann an oibleagáid leis an soláthraí, ní leis an gcainéal dáileacháin.
Cad is gá a dhéanamh. Ní mór don soláthraí duine nádúrtha nó dlíthiúil atá bunaithe i mBallstát AE a aithint, mainní i scríbhinn a thabhairt isteach ina sonraítear tascanna údaraithe an ionadaí, a chinntiú go gcoimeádann an t-ionadaí cóipeanna de (nó rochtain shlán ar) an doiciméadú teicniúil ábhartha agus dearbhuithe comhréireachta, agus sonraí an ionadaí a chlárú sa bhunachar sonraí AE faoi Airteagal 71.
Sampla nithiúil. Ní mór do chuideachta Cheanadach atá ag forbairt uirlise scórála creidmheasa bunaithe le AI arna aicmiú mar ardrioscach faoi Iarscríbhinn III comhair dlí atá bunaithe san AE, comhairleoireacht comhlíontachta, nó fochuideachta eintiteas dlíthiúil tiomnaithe a chonradh mar a hionadaí údaraithe sula ndíolann sí banc AE ar bith mar chustaiméir. Léiríonn ainm, seoladh agus sonraí teagmhála an ionadaí sin sa bhunachar sonraí AE agus ar dhoiciméadú táirgí, ag tabhairt pointe teagmhála inmheánach láithreach d'údaráis faireachais margaidh na Fraince nó na Gearmáine.
Oibleagáid leanúnach. Ní comhdú uair amháin é an mainní. Ní mór don ionadaí fanacht inrochtana, doiciméadú a choimeád cothrom le dáta, agus aon neamh-chomhlíontacht arna haithint a ardú chuig an soláthraí go pras.
Príomhoibleagáidí
- Mainní i scríbhinn éigeantach. Ní mór don soláthraí mainní foirmiúil i scríbhinn a thabhairt don ionadaí údaraithe sula gcuirtear an córas AI ardriosca nó samhail GPAI ar mhargadh an AE, ina leagtar amach go sainráite cad iad na tascanna atá an t-ionadaí cumhachtaithe a dhéanamh thar ceann an tsoláthraí.
- Ceanglas bunaithe san AE. Ní mór go mbeadh an t-ionadaí údaraithe ina dhuine nádúrtha nó dlíthiúil atá bunaithe taobh istigh den Aontas Eorpach; ní shásaíonn ionadaí atá bunaithe i dtríú tír — lena n-áirítear stáit CSTE LEE nach bhfuil clúdaithe ag socrú comhionannais — an ceanglas seo.
- Rochtain ar dhoiciméadú agus fíorú. Ní mór don ionadaí fíorú go ndearnadh dearbhú comhréireachta AE agus an doiciméadú teicniúil a éilítear faoi Airteagail 11 agus 18 i gceart, agus ní mór dó rochtain a choimeád ar na doiciméid sin i gcaitheamh an mhainní.
- Clárú sa bhunachar sonraí AE. Tá an t-ionadaí freagrach as a chinntiú go gclárotar faisnéis an tsoláthraí — lena n-áirítear sonraí teagmhála an ionadaí féin — sa bhunachar sonraí AE dá dtagraítear in Airteagal 71, agus go gcoinneáiltear an clárú cothrom le dáta.
- Pointe teagmhála d'údaráis. Feidhmíonn an t-ionadaí údaraithe mar an príomhphointe teagmhála d'Oifig AI agus d'údaráis inniúla náisiúnta ar gach fiosrúchán comhlíontachta, faireachais margaidh agus forfheidhmithe a bhaineann leis an gcóras AI nó leis an tsamhail GPAI sa raon feidhme.
- Dualgas a chur ar an eolas agus comhoibriú. Ní mór don ionadaí an soláthraí a chur ar an eolas go pras faoi aon riosca do shláinte, sábháilteacht nó cearta bunúsacha nó faoi aon amhras neamh-chomhlíontachta a thagann chun a airde, agus ní mór dó comhoibriú go hiomlán le húdaráis inniúla arna iarraidh sin, lena n-áirítear doiciméadú agus rochtain ar thaifid a sholáthar dóibh.
Gaol le hAirteagail Eile
Oibríonn Airteagal 22 laistigh den chreat níos leithne de Chaibidil 3 a rialaíonn oibleagáidí soláthraithe agus imscaróirí agus caithfear é a léamh in éineacht le roinnt forálacha eile.
Leagann Airteagal 16 amach liosta iomlán na n-oibleagáidí a bhíonn i bhfeidhm ar sholáthraithe córas AI ardriosca; tarmligeann Airteagal 22 go héifeachtach forghníomhú intíre na n-oibleagáidí sin don ionadaí údaraithe i gcás ina bhfuil an soláthraí bunaithe lasmuigh den AE.
Sainmhíníonn Airteagail 11 agus 18 na hoibleagáidí doiciméadaithe teicniúil agus coimeádta taifead nach mór don ionadaí fíorú go bhfuil comhlíonta sula gcuirtear an córas ar an margadh.
Bunaíonn Airteagal 71 an bunachar sonraí AE ina gcaithfear sonraí an ionadaí a chlárú, rud a fhágann gurb é Airteagal 22 réamhchoinníoll do chlárú dlíthiúil ag soláthraithe tríú tír.
Rialaíonn Airteagal 53 oibleagáidí sonracha do sholáthraithe samhlacha AI ilchuspóireacha; síneann Airteagal 22 an ceanglas ionadaí údaraithe go dtí an catagóir seo, rud a dhaingníonn go bhfuil oibleagáidí géataíochta coibhéiseach ar sholáthraithe GPAI lasmuigh den AE.
Seirbheáiltear Airteagail 74 agus 75 ar faireachas margaidh go díreach ag Airteagal 22: feidhmíonn údaráis inniúla a gcumhachtaí maoirseachta i dtreo an ionadaí údaraithe mar ancaire forfheidhmithe intíre nuair nach bhfuil an soláthraí iarbhír inrochtana.
Amlíne Comhlíontachta
Tháinig Acht AI an AE (Rialachán 2024/1689) i bhfeidhm an 1 Lúnasa 2024, fiche lá tar éis foilsithe san Iris Oifigiúil. Tá feidhm céimneach:
- 2 Feabhra 2025 — Tháinig forálacha ar chleachtais AI toirmiscthe (Airteagal 5) i bhfeidhm mar cheangal. Níl feidhm ag Airteagal 22 go fóill ag an gcéim seo ina aonar, ach ba cheart do sholáthraithe a bheith ag measúnú cheana an dtagann a gcórais laistigh de raon feidhme ardriosca nó GPAI.
- 2 Lúnasa 2025 — Tagann oibleagáidí a bhíonn i bhfeidhm ar shamhlacha AI ilchuspóireacha (Teideal V, lena n-áirítear Airteagal 53) i bhfeidhm. Toisc go gclúdaíonn Airteagal 22 go sainráite soláthraithe samhlacha GPAI, ní mór do sholáthraithe GPAI tríú tír a n-ionadaí údaraithe a bheith i bhfeidhm faoin dáta seo.
- 2 Nollaig 2026 — Ní mór do chórais AI ardriosca atá liostaithe in Iarscríbhinn III atá faoi réir cheana ag reachtaíocht sábháilteachta táirgí AE atá ann cloí le slabhra iomlán oibleagáidí soláthraí, lena n-áirítear ceanglais ionadaí údaraithe Airteagal 22.
- 2 Lúnasa 2027 — Tagann na córais AI ardriosca go léir atá fágtha atá liostaithe in Iarscríbhinn III faoi réir na sraithe iomlán oibleagáidí. Beidh soláthraithe tríú tír na gcóras sin nach bhfuil ionadaí údaraithe ainmnithe acu go fóill ag sárú amhail ón dáta sin.
Ba cheart do sholáthraithe a chuireann córais ardriosca ar mhargadh an AE den chéad uair tar éis 2 Lúnasa 2024 caitheamh le ceanglas an ionadaí údaraithe mar réamhchoinníoll rochtana margaidh ón tús, seachas fanacht don dáta feidhme ábhartha dá gcatagóir córas.
Official AI Act Compliance Deadline Calendar
Updated · Sources: Regulation (EU) 2024/1689 and the 2026 Digital Omnibus on AI.
| Obligation | Applies to | Original date | New date | Status | Countdown | Legal basis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prohibited Practices (Art. 5) | All providers and deployers | active | — | AI Act Art. 5 | ||
| GPAI Rules (Chapter 5) | GPAI model providers | active | — | AI Act Art. 51-56 | ||
| AI-Generated Content Marking | Providers of generative GPAI systems | active | — | AI Act Art. 50(2) | ||
| Regulatory Sandboxes | National competent authorities | active | — | AI Act Art. 57 | ||
| High-risk AI — Annex III (standalone) | Providers of standalone Annex III systems | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(2) | ||
| High-risk AI — Annex I (embedded) | AI embedded in Annex I regulated products | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(1) |
⬇ Download JSON · CC BY 4.0
AI Act meets DORA and NIS2
Is your organisation subject to both the AI Act and DORA? The two regulations intersect on the operational resilience of financial AI systems. Our sister site regulation-dora.eu covers DORA in depth — including what the AI Act adds on top of an existing DORA programme.
The AI Act for financial institutions ↗ Explore regulation-dora.eu ↗Frequently Asked Questions
Ní mór d'aon soláthraí córas AI ardriosca nó samhla AI ilchuspóireacha atá bunaithe lasmuigh den Aontas Eorpach agus a chuireann an córas nó an tsamhail sin ar mhargadh an AE nó i seirbhís laistigh den Aontas ionadaí údaraithe atá bunaithe san AE a ainmniú sula gcuireann sé an córas ar fáil.
Ordaítear an t-ionadaí údaraithe i scríbhinn ag an soláthraí chun tascanna sonracha a dhéanamh thar a cheann. Áirítear leis seo fíorú go ndearnadh dearbhú comhréireachta AE agus doiciméadú teicniúil i gceart, faisnéis riachtanach a chlárú sa bhunachar sonraí AE, agus feidhmiú mar an pointe teagmhála le húdaráis inniúla náisiúnta agus le hOifig AI ar gach ábhar comhlíontachta.
Gníomhaíonn an t-ionadaí údaraithe thar ceann an tsoláthraí agus féadfar é a choinneáil freagrach ag údaráis inniúla náisiúnta as neamh-chomhlíontacht i gcás ina dteipeann ar an soláthraí a n-oibleagáidí a chomhlíonadh. Ní mór don mhainní raon tascanna an ionadaí a leagadh amach go sainráite agus ní mór don ionadaí comhoibriú go hiomlán le húdaráis inniúla.
Tá. Clúdaíonn Airteagal 22 go sainráite soláthraithe samhlacha AI ilchuspóireacha (GPAI) a chuirtear ar mhargadh an Aontais chomh maith le soláthraithe córas AI ardriosca. Léiríonn an síneadh seo sroicheadh rochtana margaidh leathan samhlacha GPAI, ar tionscnaidh go leor díobh i ndlínsí lasmuigh den AE.
Cruthaíonn teip ionadaí údaraithe a ainmniú nuair is gá sárú oibleagáidí Chaibidil 3. Féadann údaráis náisiúnta faireachais margaidh rochtain mhargaidh don chóras i gceist a thoirmeasc nó a shrianadh, agus féadann an soláthraí a bheith faoi réir fíneálacha riaracháin faoi Airteagal 99 den Rialachán.
Stay ahead of AI Act changes
Get compliance alerts when deadlines or obligations change.
No spam. One-click unsubscribe.
Take compliance further with the AI Act Academy
Templates, training modules, and live Q&A — everything needed to implement AI Act compliance.