Άρθρο 102 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 — Τροποποιήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 300/2008. Επίσημο κείμενο, πρακτική ερμηνεία, βασικές υποχρεώσεις και συνέπειες συμμόρφωσης.
Επίσημη Περίληψη Κειμένου
Το Άρθρο 102 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (ο νόμος ΕΕ για την ΤΝ) εμπίπτει στον Τίτλο XIII — Τελικές Διατάξεις και αντιμετωπίζει τροποποιήσεις στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 300/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο οποίος θεσπίζει κοινούς κανόνες στον τομέα της ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας και καταργεί τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2320/2002.
Η τροποποίηση εισάγει μηχανισμό παραπομπής εντός του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 300/2008 για να αναγνωρίσει και να φιλοξενήσει την εφαρμογή του νόμου ΕΕ για την ΤΝ σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στον τομέα ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας. Ειδικότερα, το Άρθρο 102 διασφαλίζει ότι όπου συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσονται ως μέρος μέτρων ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας — συμπεριλαμβανομένης αυτοματοποιημένης διαλογής, ανίχνευσης απειλών και τεχνολογιών επαλήθευσης ταυτότητας — αυτά τα συστήματα παραμένουν υπό τις εφαρμοστέες διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 επιπλέον του υφιστάμενου πλαισίου ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας.
Η τροποποίηση αποτελεί μέτρο νομοθετικού συντονισμού. Δεν καταργεί ούτε ουσιαστικά τροποποιεί τις βασικές υποχρεώσεις βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 300/2008, αλλά διασφαλίζει ρυθμιστική συνοχή μεταξύ των δύο μέσων, αποτρέποντας κενό ή σύγκρουση στο εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο όταν εισάγονται τεχνολογίες με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρήσεις ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας. Αυτό αντικατοπτρίζει την ευρύτερη προσέγγιση του νομοθέτη της ΕΕ στον Τίτλο XIII του νόμου για την ΤΝ, ο οποίος συστηματικά ενημερώνει προϋπάρχοντες τομεακούς κανονισμούς για να ενσωματώσει το νέο οριζόντιο επίπεδο διακυβέρνησης τεχνητής νοημοσύνης που εισάγεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689.
Τι Σημαίνει στην Πράξη
Για οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας, το Άρθρο 102 σηματοδοτεί ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται σε πλαίσια ελέγχου ασφαλείας δεν μπορούν να διέπονται αποκλειστικά από τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 300/2008 και τις εκτελεστικές του πράξεις. Πρέπει παράλληλα να ικανοποιούν τις απαιτήσεις του νόμου ΕΕ για την ΤΝ, ιδίως όπου αυτά τα συστήματα χαρακτηρίζονται ως συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης βάσει του Παραρτήματος III του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689.
Τεχνολογίες με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται συνήθως στην ασφάλεια πολιτικής αεροπορίας — όπως αυτοματοποιημένα συστήματα ανίχνευσης εκρηκτικών, βιομετρικά εργαλεία επαλήθευσης επιβατών, λογισμικό ανάλυσης συμπεριφοράς ή πλατφόρμες αξιολόγησης απειλών με τεχνητή νοημοσύνη σε σημεία ελέγχου — είναι πιθανό να εμπίπτουν στην υψηλού κινδύνου κατηγορία λόγω της κρίσιμης λειτουργίας τους για την ασφάλεια και της πιθανής επίπτωσης στα θεμελιώδη δικαιώματα. Οι φορείς εκμετάλλευσης και οι κατασκευαστές τέτοιων συστημάτων πρέπει συνεπώς να συμμορφώνονται με όλες τις υποχρεώσεις συστημάτων υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης βάσει του Τίτλου III του νόμου ΕΕ για την ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων διαδικασιών αξιολόγησης συμμόρφωσης, εγγραφής στη βάση δεδομένων ΕΕ, τεχνικής τεκμηρίωσης, μηχανισμών ανθρώπινης εποπτείας και υποχρεώσεων διαφάνειας.
Για αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για πρότυπα ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας — συνήθως εθνικές αρχές αεροπορίας και οργανισμοί που ορίζονται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 300/2008 — το Άρθρο 102 σημαίνει ότι τα εποπτικά τους πλαίσια πρέπει πλέον να λαμβάνουν υπόψη τη συμμόρφωση με τον νόμο για την ΤΝ ως πρόσθετο επίπεδο επαλήθευσης κατά την πιστοποίηση ή έγκριση τεχνολογιών ασφαλείας. Οι αρχές προμηθειών και οι φορείς εκμετάλλευσης αερολιμένων θα πρέπει να ενημερώσουν τις διαδικασίες δέουσας επιμέλειας προμηθευτών τους ώστε να απαιτούν αποδείξεις συμμόρφωσης με τον νόμο ΕΕ για την ΤΝ παράλληλα με τις υφιστάμενες πιστοποιήσεις ασφάλειας αεροπορίας.
Συγκεκριμένα, ένας φορέας εκμετάλλευσης αερολιμένα που αναπτύσσει αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου αποσκευών με τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να διασφαλίζει ότι ο προμηθευτής έχει διεξαγάγει κατάλληλη αξιολόγηση συμμόρφωσης, τηρεί τεχνικό φάκελο και έχει εγγράψει το σύστημα στη βάση δεδομένων του νόμου ΕΕ για την ΤΝ — επιπλέον τυχόν απαιτήσεων έγκρισης ECAC ή εθνικής έγκρισης.
Βασικές Υποχρεώσεις
- Συμμόρφωση με διπλό πλαίσιο: Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στην ασφάλεια πολιτικής αεροπορίας πρέπει να συμμορφώνονται ταυτόχρονα τόσο με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 300/2008 όσο και με τις εφαρμοστέες διατάξεις του νόμου ΕΕ για την ΤΝ — κανένα μέσο από μόνο του δεν επαρκεί.
- Αναθεώρηση ταξινόμησης υψηλού κινδύνου: Οι οργανισμοί πρέπει να αξιολογούν εάν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για ασφάλεια πολιτικής αεροπορίας πληρούν τα κριτήρια υψηλού κινδύνου βάσει του Παραρτήματος III του νόμου ΕΕ για την ΤΝ, δεδομένης της κρίσιμης λειτουργίας για την ασφάλεια και της επίπτωσης στα δικαιώματα των επιχειρήσεων ασφάλειας αεροπορίας.
- Αξιολόγηση συμμόρφωσης: Οι κατασκευαστές συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης εντός του πεδίου εφαρμογής πρέπει να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες αξιολόγησης συμμόρφωσης βάσει του Άρθρου 43 του νόμου ΕΕ για την ΤΝ πριν τοποθετήσουν συστήματα στην αγορά ή τα θέσουν σε λειτουργία σε πλαίσια ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας.
- Τεχνική τεκμηρίωση και εγγραφή: Οι πάροχοι πρέπει να διατηρούν ενημερωμένη τεχνική τεκμηρίωση (Άρθρο 11) και να εγγράφουν συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης στη βάση δεδομένων ΕΕ που θεσπίζεται βάσει του Άρθρου 71 του νόμου ΕΕ για την ΤΝ.
- Ενσωμάτωση ανθρώπινης εποπτείας: Οι φορείς ανάπτυξης πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλα μέτρα ανθρώπινης εποπτείας όπως απαιτείται από το Άρθρο 14 του νόμου ΕΕ για την ΤΝ, ενσωματωμένα στις επιχειρησιακές διαδικασίες ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας που διέπονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 300/2008.
- Συντονισμός αρμόδιων αρχών: Οι εθνικές αρχές που είναι υπεύθυνες για την ασφάλεια πολιτικής αεροπορίας θα πρέπει να θεσπίσουν μηχανισμούς συντονισμού μεταξύ αρχών εποπτείας αγοράς του νόμου για την ΤΝ και υφιστάμενων φορέων εποπτείας ασφάλειας αεροπορίας για τη διασφάλιση συνεκτικής επιβολής.
Σχέση με Άλλα Άρθρα
Το Άρθρο 102 αποτελεί μέρος ενός συνόλου άρθρων τελικών διατάξεων στον Τίτλο XIII (Άρθρα 97–109) που συστηματικά ενημερώνουν υφιστάμενους κανονισμούς τομέα ΕΕ για να ενσωματώσουν το οριζόντιο πλαίσιο του νόμου για την ΤΝ. Θα πρέπει να διαβαστεί παράλληλα με το Άρθρο 6 και το Παράρτημα III (ταξινόμηση συστημάτων υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης), το Άρθρο 43 (διαδικασίες αξιολόγησης συμμόρφωσης), και το Άρθρο 71 (βάση δεδομένων ΕΕ για συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης), που ορίζουν τις ουσιαστικές υποχρεώσεις που ενεργοποιούνται για συστήματα εντός του πεδίου εφαρμογής του.
Το Άρθρο 102 συνδέεται επίσης με το Άρθρο 26 (υποχρεώσεις φορέων ανάπτυξης συστημάτων υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης) και το Άρθρο 14 (ανθρώπινη εποπτεία), τα οποία θα διέπουν τη λειτουργική χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης σε περιβάλλοντα ελέγχου ασφαλείας αεροπορίας. Οι αιτιολογικές σκέψεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 — ιδίως εκείνες που αφορούν κρίσιμους τομείς ασφάλειας και διασφαλίσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων — παρέχουν ερμηνευτικό πλαίσιο για την κατανόηση του λόγου για τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη στην ασφάλεια πολιτικής αεροπορίας αντιμετωπίζεται με αυξημένη ρυθμιστική προσοχή. Για διασυνοριακές αεροπορικές επιχειρήσεις, το Άρθρο 102 πρέπει να διαβαστεί σε συνδυασμό με τις διατάξεις εποπτείας αγοράς και συντονισμού επιβολής βάσει των Άρθρων 74–77 του νόμου ΕΕ για την ΤΝ.
Χρονοδιάγραμμα Συμμόρφωσης
Το Άρθρο 102 τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2024, είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευση του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Ιουλίου 2024.
Το φασικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νόμου ΕΕ για την ΤΝ καθορίζει πότε οι ουσιαστικές υποχρεώσεις που ενεργοποιούνται από το Άρθρο 102 καθίστανται επιβλητέες στην πράξη:
- 2 Φεβρουαρίου 2025 — Οι απαγορευμένες πρακτικές τεχνητής νοημοσύνης (Άρθρο 5) κατέστησαν εφαρμοστέες. Τα συστήματα ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας δεν πρέπει να χρησιμοποιούν προσεγγίσεις τεχνητής νοημοσύνης που απαγορεύονται βάσει αυτής της διάταξης.
- 2 Αυγούστου 2025 — Οι υποχρεώσεις μοντέλων GPAI και οι διατάξεις διακυβέρνησης κατέστησαν εφαρμοστέες. Εξαρτήματα γενικής χρήσης τεχνητής νοημοσύνης που ενσωματώνονται σε συστήματα ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας εμπίπτουν στο πλαίσιο GPAI από αυτή την ημερομηνία.
- 2 Αυγούστου 2026 — Οι υποχρεώσεις συστημάτων υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης βάσει του Τίτλου III καθίστανται πλήρως εφαρμοστέες για τα περισσότερα συστήματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούνται στον έλεγχο ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας. Αυτή είναι η κύρια προθεσμία συμμόρφωσης για κατασκευαστές και φορείς ανάπτυξης τεχνολογιών ανίχνευσης και ελέγχου με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης.
- 2 Αυγούστου 2027 — Εκτεταμένη προθεσμία για συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης που αποτελούν εξαρτήματα μεγάλης κλίμακας συστημάτων πληροφορικής της ΕΕ που απαριθμούνται στο Παράρτημα X. Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να επαληθεύσουν εάν τυχόν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για ασφάλεια πολιτικής αεροπορίας εμπίπτουν σε αυτό το εκτεταμένο χρονοδιάγραμμα.
Οι οργανισμοί θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τον Αύγουστο 2026 ως τον κύριο στόχο τους για την επίτευξη πλήρους συμμόρφωσης με τον νόμο ΕΕ για την ΤΝ για συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας, και θα πρέπει να ξεκινήσουν διαδικασίες αξιολόγησης συμμόρφωσης και προετοιμασία τεχνικής τεκμηρίωσης έγκαιρα εκ των προτέρων.
Official AI Act Compliance Deadline Calendar
Updated · Sources: Regulation (EU) 2024/1689 and the 2026 Digital Omnibus on AI.
| Obligation | Applies to | Original date | New date | Status | Countdown | Legal basis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prohibited Practices (Art. 5) | All providers and deployers | active | — | AI Act Art. 5 | ||
| GPAI Rules (Chapter 5) | GPAI model providers | active | — | AI Act Art. 51-56 | ||
| AI-Generated Content Marking | Providers of generative GPAI systems | active | — | AI Act Art. 50(2) | ||
| Regulatory Sandboxes | National competent authorities | active | — | AI Act Art. 57 | ||
| High-risk AI — Annex III (standalone) | Providers of standalone Annex III systems | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(2) | ||
| High-risk AI — Annex I (embedded) | AI embedded in Annex I regulated products | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(1) |
⬇ Download JSON · CC BY 4.0
AI Act meets DORA and NIS2
Is your organisation subject to both the AI Act and DORA? The two regulations intersect on the operational resilience of financial AI systems. Our sister site regulation-dora.eu covers DORA in depth — including what the AI Act adds on top of an existing DORA programme.
The AI Act for financial institutions ↗ Explore regulation-dora.eu ↗Frequently Asked Questions
Το Άρθρο 102 τροποποιεί τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 300/2008, ο οποίος θεσπίζει κοινούς κανόνες στον τομέα της ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας. Ενσωματώνει αναφορές σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στον έλεγχο ασφαλείας αεροπορικών μεταφορών και εξοπλισμό ανίχνευσης στο υφιστάμενο πλαίσιο ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας, διασφαλίζοντας ότι τα συστήματα με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται σε αυτό το πλαίσιο υπόκεινται τόσο στις υποχρεώσεις του νόμου ΕΕ για την ΤΝ όσο και στις υφιστάμενες απαιτήσεις ασφάλειας αεροπορίας.
Το Άρθρο 102 επηρεάζει κυρίως κατασκευαστές και φορείς εκμετάλλευσης εξοπλισμού ελέγχου ασφαλείας που χρησιμοποιείται στην πολιτική αεροπορία — όπως αυτοματοποιημένα συστήματα ανίχνευσης απειλών, τεχνολογία ελέγχου επιβατών και τεχνητή νοημοσύνη επιθεώρησης αποσκευών — καθώς και τις αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για την πιστοποίηση και την εποπτεία των προτύπων ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας σε κράτη μέλη της ΕΕ.
Όχι απευθείας από μόνο του. Το Άρθρο 102 λειτουργεί σε επίπεδο νομοθετικής ευθυγράμμισης, διασφαλίζοντας ότι ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 300/2008 και ο νόμος ΕΕ για την ΤΝ συνεργάζονται με συνέπεια. Οι πρακτικές υποχρεώσεις για τους φορείς εκμετάλλευσης αερολιμένων απορρέουν και από τα δύο μέσα σε συνδυασμό: τα συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στον αερολιμενικό έλεγχο ασφαλείας πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του Τίτλου III του νόμου ΕΕ για την ΤΝ, επιπλέον των υφιστάμενων κανόνων ασφάλειας πολιτικής αεροπορίας.
Το Άρθρο 102 τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2024, ως μέρος της έναρξης ισχύος του νόμου ΕΕ για την ΤΝ. Οι πρακτικές επιπτώσεις του στα συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης στην ασφάλεια αεροπορίας ευθυγραμμίζονται με τις ευρύτερες ημερομηνίες εφαρμογής για συστήματα υψηλού κινδύνου τεχνητής νοημοσύνης βάσει του νόμου, με πλήρεις υποχρεώσεις που εφαρμόζονται από τον Αύγουστο 2026 για τα περισσότερα σχετικά συστήματα και από τον Δεκέμβριο 2026 ή τον Αύγουστο 2027 για ορισμένες κατηγορίες.
Stay ahead of AI Act changes
Get compliance alerts when deadlines or obligations change.
No spam. One-click unsubscribe.
Take compliance further with the AI Act Academy
Templates, training modules, and live Q&A — everything needed to implement AI Act compliance.