Άρθρο 67 — Συμβουλευτικό φόρουμ (Πράξη ΕΕ για την ΤΝ)

Άρθρο 67 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 — Συμβουλευτικό φόρουμ. Επίσημο κείμενο, πρακτική ερμηνεία, βασικές υποχρεώσεις και συνέπειες συμμόρφωσης.

Περίληψη επίσημου κειμένου

Το άρθρο 67 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 θεσπίζει ένα Συμβουλευτικό φόρουμ με αρμοδιότητα παροχής τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης και εκπροσώπησης των ενδιαφερόμενων μερών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ΤΝ και το Γραφείο ΤΝ. Το φόρουμ αποτελείται από ένα ευρύ φάσμα εκπροσώπων, συμπεριλαμβανομένων βιομηχανικών φορέων, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, νεοφυών επιχειρήσεων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων και φορέων τυποποίησης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη σύσταση του φόρουμ και τον ορισμό των κανόνων σύνθεσής του, διασφαλίζοντας ισόρροπη εκπροσώπηση σε τομείς, μεγέθη επιχειρήσεων και κράτη μέλη της ΕΕ.

Το Συμβουλευτικό φόρουμ μπορεί να συμβουλεύεται από το Συμβούλιο και το Γραφείο ΤΝ σε θέματα που απαιτούν εισροές ενδιαφερόμενων μερών, και μπορεί να εκδίδει γνώμες, τεχνικές συστάσεις και γραπτές συνεισφορές με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος. Μπορεί επίσης να συστήνει υποομάδες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων τεχνικών ή τομεακών ερωτημάτων. Το φόρουμ συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα και ο εσωτερικός του κανονισμός δημοσιεύεται για τη διασφάλιση της διαφάνειας. Τα μέλη του Συμβουλευτικού φόρουμ αναμένεται να ενεργούν ανεξάρτητα και προς το δημόσιο συμφέρον, γνωστοποιώντας τυχόν συγκρούσεις συμφερόντων. Το άρθρο ενισχύει την ευρύτερη δέσμευση της Πράξης ΕΕ για την ΤΝ για χωρίς αποκλεισμούς διακυβέρνηση, διασφαλίζοντας ότι εκείνοι που επηρεάζονται περισσότερο από τη ρύθμιση της ΤΝ — προγραμματιστές, φορείς ανάπτυξης, κοινωνία των πολιτών και ακαδημαϊκή κοινότητα — διαθέτουν ένα δομημένο κανάλι μέσω του οποίου μπορούν να συμβάλλουν στη ρυθμιστική σκέψη και τις τεχνικές κατευθύνσεις.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Το άρθρο 67 δεν επιβάλλει άμεσες υποχρεώσεις συμμόρφωσης σε παρόχους ή φορείς ανάπτυξης ΤΝ. Ωστόσο, έχει σημαντικές πρακτικές επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται το ρυθμιστικό πλαίσιο με την πάροδο του χρόνου.

Για βιομηχανικούς φορείς και εμπορικές ενώσεις, το Συμβουλευτικό φόρουμ είναι το κύριο επίσημο κανάλι μέσω του οποίου οι προοπτικές του ιδιωτικού τομέα τροφοδοτούν τη διακυβέρνηση της Πράξης για την ΤΝ. Οι εταιρείες — ιδίως εκείνες που αναπτύσσουν ή αναπτύσσουν συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου — έχουν ισχυρό κίνητρο να συμμετέχουν στις διαδικασίες του φόρουμ, να παρακολουθούν τις δημοσιευμένες γνώμες και να ανταποκρίνονται σε διαβουλεύσεις. Τα αποτελέσματα του φόρουμ μπορούν να ενημερώνουν έγγραφα καθοδήγησης, εκτελεστικές πράξεις και κατ' εξουσιοδότηση κανονισμούς που επηρεάζουν άμεσα τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης.

Για οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ακαδημαϊκά ιδρύματα, το φόρουμ παρέχει θέση στο τραπέζι για τη διαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο το Γραφείο ΤΝ και το Συμβούλιο ερμηνεύουν και επιβάλλουν τον Κανονισμό. Οι οργανώσεις που υποβάλλουν τεκμηριωμένες συνεισφορές μπορούν να επηρεάζουν τεχνικά πρότυπα, κατευθυντήριες οδηγίες αξιολόγησης συμμόρφωσης και τον εντοπισμό συστημικών κινδύνων.

Για νομικές ομάδες και ομάδες συμμόρφωσης, η παρακολούθηση των γνωμών του Συμβουλευτικού φόρουμ αναδύεται ως βέλτιστη πρακτική. Παρόλο που δεν είναι νομικά δεσμευτικές, αυτές οι γνώμες σηματοδοτούν την κατεύθυνση της ρυθμιστικής ερμηνείας και ενδέχεται να αναφέρονται από εθνικές αρχές κατά τη διάρκεια ελέγχων ή ενεργειών επιβολής. Παρέχουν επίσης πρώιμη ορατότητα σε τομείς όπου η Επιτροπή μπορεί να προτείνει νομοθετική αποσαφήνιση.

Στην πράξη, η συμμετοχή απαιτεί παρακολούθηση του ιστότοπου του Γραφείου ΤΝ και των πυλών διαβούλευσης ενδιαφερόμενων μερών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εταιρείες με σημαντική έκθεση στην Πράξη για την ΤΝ θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο ορισμού εκπροσώπων ή συμμετοχής μέσω τομεακών εμπορικών φορέων που συμμετέχουν στο φόρουμ.

Βασικές υποχρεώσεις

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να συστήσει το Συμβουλευτικό φόρουμ και να θεσπίσει κανόνες που διέπουν τη σύνθεσή του, διασφαλίζοντας ισόρροπη εκπροσώπηση βιομηχανίας, ΜΜΕ, κοινωνίας των πολιτών, ακαδημαϊκής κοινότητας και φορέων τυποποίησης.
• Το Συμβουλευτικό φόρουμ πρέπει να υιοθετεί και να δημοσιεύει τον εσωτερικό κανονισμό του, διασφαλίζοντας διαφάνεια και προβλεψιμότητα στη λειτουργία του.
• Τα μέλη του Συμβουλευτικού φόρουμ πρέπει να γνωστοποιούν τυχόν συγκρούσεις συμφερόντων και να ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον και ανεξάρτητα από οποιοδήποτε συγκεκριμένο εμπορικό ή θεσμικό πρόγραμμα.
• Το Συμβουλευτικό φόρουμ μπορεί να εκδίδει γνώμες και τεχνικές συστάσεις είτε με δική του πρωτοβουλία είτε ως απάντηση σε αιτήματα του Γραφείου ΤΝ ή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ΤΝ.
• Το Συμβουλευτικό φόρουμ μπορεί να συστήνει υποομάδες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων τεχνικών, τομεακών ή οριζόντιων ερωτημάτων που προκύπτουν βάσει του Κανονισμού.
• Το Γραφείο ΤΝ και το Συμβούλιο πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εισροές του Συμβουλευτικού φόρουμ ως μέρος των διαδικασιών διακυβέρνησης και τεχνικής διαβούλευσής τους, αν και δεν δεσμεύονται από τις συστάσεις του.

Σχέση με άλλα άρθρα

Το άρθρο 67 εντάσσεται στον Τίτλο VII (Διακυβέρνηση) και πρέπει να αναγιγνώσκεται σε στενή συνάρτηση με παρακείμενες διατάξεις διακυβέρνησης. Λειτουργεί ως συμπλήρωμα του άρθρου 65, το οποίο θεσπίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ΤΝ αποτελούμενο από εκπροσώπους κρατών μελών, και του άρθρου 65, το οποίο ορίζει τα καθήκοντα και τις μεθόδους εργασίας του Συμβουλίου. Ενώ το Συμβούλιο διασφαλίζει τον συντονισμό μεταξύ εθνικών αρμόδιων αρχών, το Συμβουλευτικό φόρουμ διασφαλίζει ότι η εξωτερική εμπειρογνωμοσύνη και οι προοπτικές της κοινωνίας των πολιτών ενημερώνουν αυτόν τον συντονισμό.

Το φόρουμ συνδέεται επίσης με το άρθρο 66, το οποίο θεσπίζει το επιστημονικό πάνελ ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων που υποστηρίζει το Γραφείο ΤΝ, ιδίως όσον αφορά μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού. Το Συμβουλευτικό φόρουμ και το επιστημονικό πάνελ επιτελούν διακριτούς αλλά συμπληρωματικούς ρόλους: το πάνελ παρέχει ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση, ενώ το φόρουμ παρέχει ευρύτερη εκπροσώπηση ενδιαφερόμενων μερών.

Το άρθρο 67 σχετίζεται περαιτέρω με το άρθρο 70 (Γραφείο ΤΝ) και την ευρύτερη αρχιτεκτονική επιβολής, καθώς οι γνώμες του φόρουμ μπορούν να τροφοδοτούν τις τεχνικές κατευθύνσεις και τους κώδικες πρακτικής που αναπτύσσονται βάσει των άρθρων 56 και 95.

Χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης

Το άρθρο 67 εμπίπτει στο κεφάλαιο διακυβέρνησης της Πράξης ΕΕ για την ΤΝ, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 2024. Οι διατάξεις διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της σύστασης του Συμβουλευτικού φόρουμ, κατέστησαν εφαρμοστέες στις 2 Αυγούστου 2025 — δώδεκα μήνες μετά την έναρξη ισχύος — σύμφωνα με το σταδιακό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής που ορίζεται στο άρθρο 113.

Αυτό το χρονοδιάγραμμα σημαίνει ότι το Συμβουλευτικό φόρουμ αναμενόταν να συσταθεί και να λειτουργεί έως τον Αύγουστο του 2025, επιτρέποντάς του να συμβάλλει στο έργο διακυβέρνησης που υποστηρίζει τις υποχρεώσεις για συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που εφαρμόζονται από 2 Αυγούστου 2026 (για συστήματα υψηλού κινδύνου βάσει του Παραρτήματος III) και 2 Αυγούστου 2027 (για συστήματα υψηλού κινδύνου βάσει του Παραρτήματος I). Οι οργανισμοί που προετοιμάζονται για αυτές τις μεταγενέστερες προθεσμίες θα πρέπει να παρακολουθούν τα αποτελέσματα του Συμβουλευτικού φόρουμ από το 2025 και μετά, καθώς οι γνώμες και τεχνικές συστάσεις που εκδίδονται κατά την περίοδο αυτή είναι πιθανό να διαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή και οι εθνικές αρχές ερμηνεύουν τις βασικές απαιτήσεις συμμόρφωσης.