Artikolu 18 tar-Regolament (UE) 2024/1689 — Iż-żamma ta' dokumentazzjoni. Test uffiċjali, interpretazzjoni prattika, obbligi ewlenin u implikazzjonijiet tal-konformità.
Sommarju tat-Test Uffiċjali
L-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) 2024/1689 jistabbilixxi obbligi mandatorji taż-żamma ta' dokumentazzjoni għall-fornituri ta' sistemi tal-AI b'riskju għoli kklassifikati skont l-Anness III jew żviluppati skont id-dispożizzjonijiet tat-Titolu III, il-Kapitolu 2. L-artikolu jeħtieġ li l-fornituri iżommu, għal perjodu ta' għaxar snin mill-jum li fih is-sistema tal-AI b'riskju għoli titqiegħed fis-suq jew titpoġġa fis-servizz, sett speċifiku ta' dokumenti u rekords li jagħtu prova tal-konformità mar-Regolament.
Id-dokumentazzjoni li għandha tinżamm tinkludi: id-dokumentazzjoni teknika ppreparata skont l-Artikolu 11 u l-Anness IV; id-dokumentazzjoni tas-sistema tal-ġestjoni tal-kwalità meħtieġa mill-Artikolu 17; id-dikjarazzjoni tal-konformità tal-UE maħruġa skont l-Artikolu 47; fejn applikabbli, id-dokumentazzjoni u ċ-ċertifikati maħruġa minn korpi notifikati wara valutazzjonijiet tal-konformità skont l-Artikolu 43; u pjanijiet ta' monitoraġġ wara t-tqegħid fis-suq u d-data miġbura skont l-Artikolu 72.
Meta fornitur ikun stabbilit barra mill-Unjoni Ewropea, l-obbligu li tinżamm dokumentazzjoni aċċessibbli jaqa' konġuntament fuq il-fornitur u fuq ir-rappreżentant awtorizzat ibbażat fl-UE nominat skont l-Artikolu 22. L-artikolu jiċċara wkoll li meta l-liġi settorjali tal-Unjoni — bħar-Regolament dwar id-Dispositivi Mediċi (UE) 2017/745 jew ir-Regolament dwar il-Makkinarju (UE) 2023/1230 — tipprevedi perjodu itwal taż-żamma għal rekords tekniċi ekwivalenti, ir-rekwiżit settorjali iktar strett japplika, biex tiżgura koerenza bejn qafas regolatorji differenti.
X'Jfisser dan fil-Prattika
Għall-timijiet tal-konformità u s-sidien tal-prodotti, l-Artikolu 18 jittraduċi f'programm konkret tal-ġestjoni tar-rekords li għandu jiġi ddisinjat qabel ma sistema tal-AI b'riskju għoli tasal fis-suq, u mhux jiġi addattat wara.
Min hu affettwat. Kwalunkwe entità ġuridika li tikkwalifika bħala "fornitur" skont l-Artikolu 3(3) — tipikament l-organizzazzjoni li tiżviluppa jew tqiegħed sistema tal-AI b'riskju għoli tiġi żviluppata u titqiegħed fis-suq f'isimha jew taħt it-trademark tagħha — ġġorr l-obbligu primarju. Id-distributuri ta' partijiet terzi u l-importaturi mhumiex direttament soġġetti għall-Artikolu 18 iżda jistgħu jqanqlu obbligi ekwivalenti jekk jemendaw sostanzjalment sistema skont l-Artikolu 25.
X'għandu jinżamm. L-obbligu jkopri ċ-ċiklu dokumentarju kollu: id-dokumentazzjoni teknika tal-fażi tad-disinn (arkitettura, settijiet ta' data tat-taħriġ, valutazzjoni tar-riskju), ir-rekords tas-sistema tal-ġestjoni tal-kwalità inkluż il-perkors tal-awditu intern, id-dikjarazzjoni tal-konformità ffirmata, kwalunkwe ċertifikat tal-korp notifikat, u r-rekord tal-monitoraġġ wara t-tqegħid fis-suq li jevolvi kontinwament. Il-kontroll tal-verżjonijiet huwa meħtieġ impliċitament minħabba li aġġornamenti li jikkostitwixxu emenda sostanzjali jerġgħu jibdew l-obbligi tal-konformità u għalhekk iċ-ċiklu tad-dokumentazzjoni.
Eżempji prattiċi. Kumpanija fintech li tuża mudell ta' skor tal-kreditu klassifikat bħala wieħed b'riskju għoli trid timmaniġġja l-karta tal-mudell, ir-rapporti tal-ittestjar tal-preġudizzju, id-dikjarazzjoni tal-konformità, u r-reġistri kollha tal-inċidenti wara d-deployment għal għaxar snin. Manifattur ta' apparat mediku li jintegra għodda dijanjostika ppowerjata minn AI li diġà taqa' taħt il-MDR irid jivverifika jekk tapplika r-regola taż-żamma ta' 15-il sena tal-MDR, f'liema każ dak il-perjodu itwal jiggverna.
Rakkomandazzjoni operattiva. Il-fornituri għandhom jimplimentaw sistema tal-ġestjoni tad-dokumenti (DMS) b'aċċess ibbażat fuq ir-rwoli, skedi taż-żamma awtomatizzati marbuta mad-dati tat-tqegħid fis-suq, u perkors tal-awditu ta' min aċċessa jew emenda r-rekords — kollha li jappoġġaw ukoll il-lestità għall-ispezzjonijiet tas-sorveljanza tas-suq skont l-Artikolu 74.
Obbligi Ewlenin
- Iżommu d-dokumentazzjoni teknika kompilata skont l-Artikolu 11 u l-Anness IV għal minimu ta' 10 snin mid-data tat-tqegħid fis-suq jew tad-dħul fis-servizz tas-sistema tal-AI b'riskju għoli.
- Żommu d-dokumentazzjoni tas-sistema tal-ġestjoni tal-kwalità meħtieġa mill-Artikolu 17, inkluż rekords ta' kontrolli interni, riżultati tal-ittestjar, u azzjonijiet korrettivi, għall-istess perjodu ta' 10 snin.
- Tippreservaw id-dikjarazzjoni tal-konformità tal-UE maħruġa skont l-Artikolu 47 u, fejn valutazzjoni tal-konformità tkun saret minn korp notifikat skont l-Artikolu 43, iċ-ċertifikati kollha u l-korrispondenza relatata maħruġa minn dak il-korp.
- Żommu rekords tal-monitoraġġ wara t-tqegħid fis-suq miġbura skont il-pjan meħtieġ mill-Artikolu 72, inkluż rapporti tal-inċidenti u kwalunkwe notifiki ta' inċidenti serji mibgħuta skont l-Artikolu 73.
- Tiżguraw li d-dokumentazzjoni tinħażen b'mod li tippermetti produzzjoni rapida lill-awtoritajiet nazzjonali tas-sorveljanza tas-suq fuq talba matul il-perjodu taż-żamma kollu.
- Meta rappreżentant awtorizzat ikun nominat skont l-Artikolu 22, dak ir-rappreżentant irid iżomm kopja tad-dokumentazzjoni u jkun awtorizzat li jipprovdiha lill-awtoritajiet kompetenti f'isem il-fornitur.
Relazzjoni ma' Artikoli Oħra
L-Artikolu 18 jaġixxi bħala l-kolonna vertebrali arkivjali tal-qafas tal-konformità tal-AI b'riskju għoli u ma jistax jinftiehem f'iżolament.
Huwa maħluq wara l-Artikolu 11 (dokumentazzjoni teknika) u l-Anness IV, li jiddefinixxu x'għandu jinħoloq; l-Artikolu 18 imbagħad jiggverna kemm żmien għandu jinżamm. Jiddependi fuq l-Artikolu 17 (sistema tal-ġestjoni tal-kwalità) minħabba li r-rekords tas-SGK li jmandatja għandhom jiġu ppreservati. Jagħmel referenza għall-Artikolu 47 (dikjarazzjoni tal-konformità tal-UE) u l-Artikolu 43 (valutazzjoni tal-konformità), li r-riżultati tagħhom jiffurmaw parti mill-fajl miżmum.
L-obbligi wara t-tqegħid fis-suq skont l-Artikolu 72 (pjan tal-monitoraġġ wara t-tqegħid fis-suq) u l-Artikolu 73 (rappurtar ta' inċidenti serji) iwasslu kontinwament għall-arkivju tad-dokumenti matul il-ħajja operattiva kollha tas-sistema. L-Artikolu 74 (sorveljanza tas-suq) u l-Artikolu 75 (aċċess għad-data u d-dokumentazzjoni) huma l-kontroparti tal-infurzar: l-ispetturi li jeżerċitaw setgħat skont dawk l-artikoli jeħtieġu aċċess preċiżament għar-rekords li l-Artikolu 18 jimmandatja li jinżammu.
Għall-fornituri barra mill-UE, l-Artikolu 22 dwar ir-rappreżentanti awtorizzati għandu jinqara flimkien mal-Artikolu 18 biex jiġi determinat liema entità żżomm ir-rekords fiżiċi jew elettroniċi fl-Unjoni.
Skeda ta' Żmien tal-Konformità
L-Att tal-AI tal-UE daħal fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2024, u beda l-iskeda tal-applikazzjoni gradwali.
L-Artikolu 18 jaqa' fit-Titolu III, il-Kapitolu 3, li jiggverna l-obbligi tal-fornituri u l-utenti ta' sistemi tal-AI b'riskju għoli elenkati fl-Anness III. Dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw mit-2 ta' Diċembru 2027 — id-data ġenerali tal-applikazzjoni tal-AI b'riskju għoli, 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ.
Għal sistemi tal-AI b'riskju għoli koperti mil-leġiżlazzjoni settorjali elencata fl-Anness I (eż. makkinarju, apparat mediku, avjazzjoni ċivili), id-data aħħar tiġi estiża sal-2 ta' Awwissu 2028, 36 xahar wara d-dħul fis-seħħ, biex jiġu rikonoxxuti l-ħtieġa li jiġu allinjati mal-qafas ta' konformità settorjali eżistenti.
Il-fornituri għandhom jinnottaw li l-arloġġ taż-żamma ta' 10 snin jibda jiddekorri mill-mument li fih sistema titqiegħed fis-suq jew titpoġġa fis-servizz — li jista' jiġri fil-jum tal-applikazzjoni applikabbli jew wara ftit wara. L-obbligi tad-dokumentazzjoni għalhekk jibdew de facto fl-istess data li fiha l-obbligi b'riskju għoli kollha jsiru infurzabbli. L-organizzazzjonijiet li jantċipaw li jpoġġu sistemi fis-suq fil-mument jew qrib tad-data ta' Awwissu 2026 għandhom ikollhom l-infrastruttura tal-ġestjoni tar-rekords tagħhom operattiva bil-quddiem, minħabba li d-dokumentazzjoni teknika skont l-Artikolu 11 għandha teżisti qabel ma titlesta l-valutazzjoni tal-konformità.
Official AI Act Compliance Deadline Calendar
Deadline data last changed · Sources: Regulation (EU) 2024/1689 and the 2026 Digital Omnibus on AI.
| Obligation | Applies to | Original date | New date | Status | Countdown | Legal basis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prohibited Practices (Art. 5) | All providers and deployers | active | — | AI Act Art. 5 | ||
| GPAI Rules (Chapter 5) | GPAI model providers | active | — | AI Act Art. 51-56 | ||
| AI-Generated Content Marking | Providers of generative GPAI systems | active | — | AI Act Art. 50(2) | ||
| Regulatory Sandboxes | National competent authorities | active | — | AI Act Art. 57 | ||
| High-risk AI — Annex III (standalone) | Providers of standalone Annex III systems | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(2) | ||
| High-risk AI — Annex I (embedded) | AI embedded in Annex I regulated products | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(1) |
⬇ Download JSON · CC BY 4.0
L-AI Act, DORA u NIS2 flimkien
L-organizzazzjoni tiegħek hija soġġetta kemm għall-AI Act kif ukoll għal DORA? Iż-żewġ regolamenti jaqsmu fir-reżiljenza operattiva tas-sistemi tal-IA finanzjarji. Is-sit oħt tagħna regulation-dora.eu ikopri DORA fil-fond — inkluż dak li l-AI Act iżid fuq programm DORA li diġà jeżisti.
L-AI Act għall-istituzzjonijiet finanzjarji ↗ Esplora regulation-dora.eu ↗Mistoqsijiet frekwenti
Il-fornituri għandhom iżommu d-dokumentazzjoni teknika mfassla skont l-Artikolu 11, id-dikjarazzjoni tal-konformità tal-UE, id-dokumentazzjoni tas-sistema tal-ġestjoni tal-kwalità meħtieġa mill-Artikolu 17, kwalunkwe deċiżjoni u dokumenti maħruġa minn korpi notifikati, u r-rapporti tal-monitoraġġ wara t-tqegħid fis-suq. Dawn ir-rekords għandhom jinżammu għal perjodu ta' 10 snin wara li s-sistema tal-AI b'riskju għoli tkun tqiegħdet fis-suq jew tpoġġiet fis-servizz.
L-Artikolu 18 jimponi obbligi taż-żamma ta' dokumentazzjoni prinċipalment fuq il-fornituri. Madankollu, l-utenti għandhom obbligi separati skont l-Artikolu 26, inkluż iż-żamma ta' reġistri ġġenerati awtomatikament minn sistemi tal-AI b'riskju għoli sa fejn dawn ir-reġistri jkunu taħt il-kontroll tagħhom. Iż-żewġ obbligi huma kumplementari u għandhom jinqraw flimkien.
Il-perjodu ġenerali taż-żamma huwa ta' 10 snin mid-data li fiha s-sistema tal-AI b'riskju għoli titqiegħed fis-suq jew titpoġġa fis-servizz. Meta l-liġi settorjali tal-Unjoni tipprevedi perjodu itwal taż-żamma, ir-rekwiżit settorjali iktar strett jipprevaeli.
Id-dokumentazzjoni għandha tinżamm b'mod li tkun tista' titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fuq talba matul il-perjodu taż-żamma kollu. Ma hemm l-ebda rekwiżit espliċitu li r-rekords jinżammu f'pajjiż speċifiku, iżda l-fornituri għandu jkollhom il-kapaċità li jipproduċuhom malajr lill-awtorità tas-sorveljanza tas-suq ta' kwalunkwe Stat Membru fejn is-sistema tkun użata.
Stay ahead of AI Act changes
Get compliance alerts when deadlines or obligations change.
No spam. One-click unsubscribe.
Kompli bil-konformità mal-Akkademja
Kors b'xejn, eżami kkoreġut fuq is-server, ċertifikat verifikabbli — u l-mudelli tax-xogħol.