Artikolu 10 tar-Regolament (UE) 2024/1689 — Dejta u governanza tad-dejta. Test uffiċjali, interpretazzjoni prattika, obbligi ewlenin u implikazzjonijiet tal-konformità.
Sommarju tat-Test Uffiċjali
L-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) 2024/1689 (l-EU AI Act), li jinsab fit-Titolu III, Kapitolu 2, jistabbilixxi rekwiżiti mandatorji ta' governanza tad-dejta għall-fornituri ta' sistemi tal-AI ta' riskju għoli. L-artikolu japplika għal settijiet tad-dejta tat-taħriġ, tal-validazzjoni, u tat-testjar użati fl-iżvilupp ta' tali sistemi.
Skont l-Artikolu 10(2), il-prattiċi ta' governanza tad-dejta jridu jindirizzaw: l-għażliet tad-disinn wara l-ġbir tad-dejta; l-operazzjonijiet ta' preparazzjoni tad-dejta inklużi l-annotazzjoni, it-tikkettar, it-tindif, l-arrikkiment, u l-aggregazzjoni; il-formulazzjoni ta' assunzjonijiet rilevanti dwar l-użu maħsub; u eżaminazzjoni ta' preġudizzji possibbli li x'aktarx jaffettwaw is-saħħa, is-sikurezza, jew id-drittijiet fundamentali.
L-Artikolu 10(3) jeħtieġ li s-settijiet tad-dejta tat-taħriġ, tal-validazzjoni, u tat-testjar ikunu soġġetti għall-prattiċi xierqa ta' ġestjoni tad-dejta u jkunu rilevanti, rappreżentattivi, ħielsa mill-iżbalji, u sħaħ fid-dawl tal-iskop maħsub. Fejn ma tkunx tista' tinkiseb libertà sħiħa mill-iżbalji, il-fornituri jridu jiddokumentaw l-iżbalji residwi u l-impatt potenzjali tagħhom.
L-Artikolu 10(4) jindirizza l-ipproċessar ta' kategoriji speċjali ta' dejta personali — kif definiti fl-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2016/679 (GDPR) u l-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) 2018/1725 — u jillimita b'mod strett tali pproċessar għall-monitoraġġ u l-korrezzjoni tal-preġudizzju, soġġett għal salvagwardji xierqa. L-Artikolu 10(5) jipprovdi li l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu kundizzjonijiet speċifiċi għall-ipproċessar ta' dejta personali sensittiva fl-interess pubbliku għal skopijiet ta' żvilupp tal-AI, soġġett għal kundizzjonijiet stretti. L-Artikolu 10(6) jiċċara li r-rekwiżiti tas-sett tad-dejta japplikaw b'mod proporzjonat għall-fornituri li jużaw settijiet tad-dejta preżistenti li oriġinarjament ma ġabux huma stess, sa fejn tali eżaminazzjoni hija teknikament fattibbli.
X'Ifisser Dan fil-Prattika
L-Artikolu 10 jpoġġi obbligi konkreti fuq kwalunkwe organizzazzjoni li tiżviluppa jew timploja sistema tal-AI ta' riskju għoli fl-UE. Fil-prattika, il-konformità teħtieġ l-istabbiliment u ż-żamma ta' programm strutturat ta' governanza tad-dejta li jkopri ċ-ċiklu kollu tal-iżvilupp.
Għal fornitur li jiżviluppa għodda ta' skrinjar tal-irklutaġġ assistita mill-AI (sistema tal-Anness III, punt 4), l-Artikolu 10 jitlob id-dokumentazzjoni ta' għaliex intgħażlu settijiet tad-dejta speċifiċi, liema passi ta' prepproċessar ġew applikati, u kif is-settijiet tad-dejta jkopru d-diversità demografika tal-grupp tal-applikanti maħsub. Jekk id-dejta tat-taħriġ tkun sottorappreżentata fir-rigward ta' applikanti minn ċerti sferi reġjonali jew etniċi, il-fornitur irid jidentifika din il-lakuna, jevalwa r-riskju ta' preġudizzju għat-trattament ugwali, u jew jikkoreġi s-sett tad-dejta jew jimplimenta mitigazzjonijiet tekniċi — kollha traċċabbli fid-dokumentazzjoni teknika meħtieġa mill-Artikolu 11.
Għal fornitur li jintegra mudell tal-AI jew sett tad-dejta ta' parti terza, l-Artikolu 10(6) xorta waħda jeħtieġ eżaminazzjoni bl-aħjar sforz tal-proprjetajiet tad-dejta pre-kostrwita relatata mal-każ tal-użu maħsub. L-affidament fuq il-folja tad-dejta ta' fornitur upstream waħdu mhuwiex biżżejjed; il-fornituri downstream iridu jivvalidaw li l-proprjetajiet tad-dejta jikkonformaw mal-kuntest speċifiku ta' deployment tagħhom.
Fil-prattika, it-timijiet ta' konformità għandhom: iżommu pjan ta' ġestjoni tad-dejta għal kull sistema; jistabbilixxu rekords ta' dixxendenza tad-dejta; imexxu valutazzjonijiet iddokumentati ta' preġudizzju u rappreżentattività fl-istadji ta' taħriġ, validazzjoni u ttestjar; u jiżguraw li kwalunkwe użu ta' dejta personali sensittiva għall-korrezzjoni tal-preġudizzju jkun kopert minn bażi legali u kontrolli ta' aċċess xierqa. Dawn ir-rekords jiffurmaw parti mid-dokumentazzjoni teknika li trid tkun disponibbli għall-awtoritajiet kompetenti nazzjonali meta tintalab.
Obbligi Ewlenin
- Qafas ta' governanza tad-dejta: Tistabbilixxi prattiċi ddokumentati ta' governanza u ġestjoni tad-dejta li jkopru l-istadji kollha — taħriġ, validazzjoni u ttestjar — qabel ma sistema tal-AI ta' riskju għoli titqiegħed fis-suq.
- Kriterji ta' kwalità tas-sett tad-dejta: Tiżgura li s-settijiet tad-dejta jissodisfaw erba' kriterji kumulattivi ta' kwalità: rilevanza għall-iskop maħsub, rappreżentattività tal-kuntest ta' deployment, ħelsien mill-iżbalji (jew rati ta' żball residwi ddokumentati), u kompletezza.
- Eżaminazzjoni ta' preġudizzju: Twettaq u tiddokumenta eżaminazzjoni tas-settijiet tad-dejta għal preġudizzji li jistgħu jwasslu għal diskriminazzjoni jew riskji għas-saħħa, is-sikurezza, jew id-drittijiet fundamentali, u tapplika miżuri korrettivi fejn jiġu identifikati preġudizzji.
- Dokumentazzjoni tal-preparazzjoni tad-dejta: Tirreġistra l-operazzjonijiet kollha ta' preparazzjoni tad-dejta — annotazzjoni, tikkettar, tindif, arrikkiment, u aggregazzjoni — flimkien mal-assunzjonijiet u l-għażliet tad-disinn li ffurmawħom.
- Użu ristrett ta' dejta sensittiva: Tipproċessa kategoriji speċjali ta' dejta personali biss għad-detezzjoni u l-korrezzjoni tal-preġudizzju, soġġett għal salvagwardji ekwivalenti għall-GDPR, u biss fejn huwa strettament meħtieġ u proporzjonat.
- Settijiet tad-dejta ta' partijiet terzi u preżistenti: Twettaq eżaminazzjoni proporzjonata u teknikament fattibbli ta' kwalunkwe sett tad-dejta preżistenti jew ta' parti terza biex tivverifika li jissodisfaw ir-rekwiżiti rilevanti għall-każ tal-użu speċifiku tal-fornitur.
Relazzjoni ma' Artikoli Oħrajn
L-Artikolu 10 jinsab fiċ-ċentru tal-qafas tar-rekwiżiti tal-AI ta' riskju għoli u jikkolleġa direttament ma' diversi dispożizzjonijiet oħrajn. L-Artikolu 9 (sistema ta' ġestjoni tar-riskju) jitma lill-Artikolu 10: ir-riskji identifikati permezz ta' governanza tad-dejta — bħall-preġudizzju tas-sett tad-dejta — iridu jiġu ġestiti permezz tal-proċess iterattiv ta' ġestjoni tar-riskju. L-Artikolu 11 (dokumentazzjoni teknika) u l-Anness IV jeħtieġu li l-fornituri jirreġistraw l-għażliet ta' governanza tad-dejta u l-karatteristiċi tas-sett tad-dejta bħala parti mid-dokumentazzjoni ta' konformità eżaminata mill-korpi notifikati jew awto-vvalutata.
L-Artikolu 13 (trasparenza u provvista ta' informazzjoni) jiddependi fuq id-dokumentazzjoni tad-dejta biex jippermetti struzzjonijiet ta' użu sinifikanti, b'mod partikolari dwar limitazzjonijiet magħrufa li jirriżultaw minn nuqqasijiet fil-kwalità tad-dejta. L-Artikolu 17 (sistema ta' ġestjoni tal-kwalità) jeħtieġ li l-governanza tad-dejta tiġi istituzzjonalizzata fil-proċessi ta' kwalità usa' tal-fornitur.
Għal sistemi li jipproċessaw dejta personali, l-Artikolu 10 jinterseċa mal-obbligi tal-GDPR — l-Artikolu 5 (prinċipji ta' kwalità tad-dejta) u l-Artikolu 25 (protezzjoni tad-dejta mid-disinn) huma rekwiżiti komplementari li l-fornituri iridu jissodisfaw b'mod parallel. L-Artikolu 10(4) jirreferi espressament għar-Regolament (UE) 2016/679 u r-Regolament (UE) 2018/1725 biex jiddefinixxi l-ipproċessar permissibbli ta' dejta sensittiva.
Skeda ta' Konformità
L-EU AI Act daħal fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2024, għoxrin jum wara l-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE (ĠU L 2024/1689, 12 ta' Lulju 2024). L-Artikolu 10 isegwi l-iskeda ta' applikazzjoni gradwali applikabbli għal sistemi tal-AI ta' riskju għoli:
- 2 ta' Frar 2025: Il-projbizzjonijiet fuq prattiki tal-AI ta' riskju inaċċettabbli (Artikolu 5) saru eżekutibbli; l-ebda obbligu dirett skont l-Artikolu 10 f'din l-istadju.
- 2 ta' Awwissu 2025: Ir-rekwiżiti tal-mudell GPAI (Titolu VIII) saru applikabbli; l-awtoritajiet nazzjonali ta' sorveljanza tas-suq assumew ir-responsabbiltà operazzjonali għas-sorveljanza ta' sistemi ta' riskju għoli.
- 2 ta' Diċembru 2027: L-Artikolu 10 isir kompletament eżekutibbli għal sistemi tal-AI ta' riskju għoli elenkati fl-Anness III (applikazzjonijiet ta' riskju għoli b'użu ġenerali, inklużi identifikazzjoni bijometrika, infrastruttura kritika, edukazzjoni, impjieg, servizzi essenzjali, infurzar tal-liġi, migrazzjoni, u ġustizzja). Il-fornituri għandu jkollhom governanza tad-dejta konformi ddokumentata u fis-seħħ sa din id-data.
- 2 ta' Awwissu 2028: L-Artikolu 10 isir eżekutibbli għal sistemi tal-AI ta' riskju għoli regolati skont l-Anness I (leġiżlazzjoni dwar is-sigurtà tal-prodott, inklużi magni, apparati mediċi, vetturi u avjazzjoni). Dawn is-sistemi iridu jissodisfaw ir-rekwiżiti kollha ta' governanza tad-dejta fil-valutazzjonijiet ta' konformità tal-prodott tagħhom sa din l-iskadenza estiża.
Il-fornituri huma rrakkomandata b'mod qawwi li jibdew valutazzjonijiet tal-lakuni ta' governanza tad-dejta kmieni qabel l-iskadenza applikabbli, peress li r-rimedjar tas-settijiet tad-dejta tat-taħriġ u l-akkwist ta' dejta konformi ta' partijiet terzi jistgħu jeħtieġu żmien ta' tħejjija sinifikanti.
Official AI Act Compliance Deadline Calendar
Deadline data last changed · Sources: Regulation (EU) 2024/1689 and the 2026 Digital Omnibus on AI.
| Obligation | Applies to | Original date | New date | Status | Countdown | Legal basis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prohibited Practices (Art. 5) | All providers and deployers | active | — | AI Act Art. 5 | ||
| GPAI Rules (Chapter 5) | GPAI model providers | active | — | AI Act Art. 51-56 | ||
| AI-Generated Content Marking | Providers of generative GPAI systems | active | — | AI Act Art. 50(2) | ||
| Regulatory Sandboxes | National competent authorities | active | — | AI Act Art. 57 | ||
| High-risk AI — Annex III (standalone) | Providers of standalone Annex III systems | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(2) | ||
| High-risk AI — Annex I (embedded) | AI embedded in Annex I regulated products | deferred | — | AI Omnibus 2026 Art. 6(1) |
⬇ Download JSON · CC BY 4.0
L-AI Act, DORA u NIS2 flimkien
L-organizzazzjoni tiegħek hija soġġetta kemm għall-AI Act kif ukoll għal DORA? Iż-żewġ regolamenti jaqsmu fir-reżiljenza operattiva tas-sistemi tal-IA finanzjarji. Is-sit oħt tagħna regulation-dora.eu ikopri DORA fil-fond — inkluż dak li l-AI Act iżid fuq programm DORA li diġà jeżisti.
L-AI Act għall-istituzzjonijiet finanzjarji ↗ Esplora regulation-dora.eu ↗Mistoqsijiet frekwenti
L-Artikolu 10 jeħtieġ li fornituri ta' sistemi tal-AI ta' riskju għoli jimplimentaw prattiċi ta' governanza u ġestjoni tad-dejta li jkopru settijiet tad-dejta tat-taħriġ, tal-validazzjoni u tat-testjar. Dan jinkludi li jiżguraw li s-settijiet tad-dejta jkunu rilevanti, rappreżentattivi, ħielsa mill-iżbalji, u sħaħ relatati mal-iskop maħsub. Il-fornituri jridu wkoll jeżaminaw id-dejta għal preġudizzji potenzjali u jiddokumentaw l-għażliet tal-ġbir u l-ipproċessar tad-dejta.
L-Artikolu 10 japplika għall-fornituri — persuni legali jew naturali li jiżviluppaw jew ikollhom sistemi tal-AI ta' riskju għoli żviluppati għat-tqegħid fis-suq jew it-tqegħid fis-servizz taħt isimhom jew marka kummerċjali stess. Ikopri kwalunkwe sistema tal-AI ta' riskju għoli elenkata fl-Anness III jew fl-annessi tas-settur irregolat, irrispettivament minn jekk il-fornitur huwiex stabbilit ġewwa jew barra l-UE.
Jeżistu eċċezzjonijiet limitati għal mudelli open-source, iżda fornituri li jqiegħdu sistemi tal-AI ta' riskju għoli fis-suq tal-UE bl-użu ta' komponenti open-source jibqgħu responsabbli għall-konformità mal-Artikolu 10 fir-rigward tad-dejta tat-taħriġ, tal-validazzjoni u tat-testjar li jużaw jew jiggranaw għal dak is-sistema.
L-Artikolu 10 japplika għal sistemi tal-AI ta' riskju għoli skont l-Anness III (esklużi istituzzjonijiet ta' kreditu) mill-2 ta' Diċembru 2027. Għal sistemi tal-AI ta' riskju għoli regolati skont leġiżlazzjoni speċifika ta' armonizzazzjoni tal-Unjoni elenkati fl-Anness I, l-iskadenza testendi sal-2 ta' Awwissu 2028. L-awtoritajiet nazzjonali ta' sorveljanza tas-suq bdew ir-responsabbiltajiet ta' sorveljanza fit-2 ta' Awwissu 2025.
Ir-regolament ma jiddefinixxi l-ebda limitu statistiku fiss. Il-fornituri jridu juru, permezz ta' analiżi ddokumentata, li d-dejta tat-taħriġ tkopri l-kundizzjonijiet ġeografiċi, demografiċi, kuntestwali u operazzjonali maħsubin tad-deployment. Il-lakuni fir-rappreżentazzjoni jridu jiġu identifikati, evalwati għar-riskju ta' preġudizzju, u mmitigati permezz ta' miżuri tekniċi jew salvagwardji ta' kumpens iddokumentati fil-fajl tekniku.
Stay ahead of AI Act changes
Get compliance alerts when deadlines or obligations change.
No spam. One-click unsubscribe.
Kompli bil-konformità mal-Akkademja
Kors b'xejn, eżami kkoreġut fuq is-server, ċertifikat verifikabbli — u l-mudelli tax-xogħol.